କଳା ଓ ସଂସ୍କୃତି

‘ମୁଁ ବିଜୟାନନ୍ଦ କହୁଛି’ ନାଟକ ମଞ୍ଚସ୍ଥ

ସ୍ବର୍ଗତ ଅମୀୟ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ ଭୁବନେଶ୍ବର ରବୀନ୍ଦ୍ର ମଣ୍ଡପଠାରେ ଚାଲିଥିବା ପଞ୍ଚମବେଦ ରାଜ୍ୟସ୍ତରୀୟ ନାଟକ ମହୋତ୍ସବର ଗୁରୁବାର ଥିଲା ଦ୍ବିତୀୟ ସନ୍ଧ୍ୟା। ଏହି ସମୟରେ ରାଉରକେଲାର ସମ୍ପର୍କ ପକ୍ଷରୁ ନାଟକ ‘ମୁଁ ବିଜୟାନନ୍ଦ କହୁଛି...’ ମଞ୍ଚସ୍ଥ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ନାଟକର ରଚନା ଓ ନିର୍ଦେଶନା ଭାସ୍କରଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର ଦେଇଥିବା ବେଳେ ସଙ୍ଗୀତରେ ଭାସ୍କର ପୁହାଣ, ଅଜୟ ପାଣି, ବିବେକ ପଣ୍ଡା ଓ ପ୍ରଦୀପ ଗୁରୁୱାରା ସହଯୋଗ କରିଥିଲେ। ଏହି ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଅତିଥି ଭାବେ ପ୍ରଶାସକ ଭରତ ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା, ଗଗନ ବିହାରୀ ଦାସ ଓ ବିଶିଷ୍ଟ ନାଟ୍ୟକାର ଧୀରେନ୍ଦ୍ର ମଲ୍ଲିକ ପ୍ରମୁଖ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ। ପଞ୍ଚମବେଦର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ସଭାପତି ହରେନ୍‌ ସାହୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପରିଚାଳନା କରିଥିଲେ।

କୋଣାର୍କ ମହୋତ୍ସବର ଦ୍ବିତୀୟ ସନ୍ଧ୍ୟା: କଥକ ନୃତ୍ୟରେ

ଅର୍କକ୍ଷେତ୍ର କୋଣାର୍କର ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିର ପାଦଦେଶ ମୁକ୍ତାକାଶ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚରେ ଚାଲିଥିବା କୋଣାର୍କ ଉତ୍ସବର ରବିବାର ଥିଲା ଦ୍ବିତୀୟ ସନ୍ଧ୍ୟା। ଏହି ଦ୍ଵିତୀୟ ସନ୍ଧ୍ୟାର ପ୍ରଥମାର୍ଦ୍ଧରେ କଥକ ନୃତ୍ୟର ତାଳ-ଲୟ-ଛନ୍ଦ ଓ ରସର ପରଶ ମୁକ୍ତାକାଶର ପରିବେଶକୁ ମନ୍ତ୍ରମୁଗ୍ଧ କରିଥିଲା। ପ୍ରଥମ ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ କଥକ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ ୟୁସ୍ମିନୀ ସିଂ ଓ ସାଥୀ କଳାକାରମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ପରିବେଷିତ ହୋଇଥିଲା ‘ଦ ଡିଭାଇନ୍‌ କୃଷ୍ଣ’। ଗୋପାଙ୍ଗନା ପରିବେଷ୍ଟିତ ରାଧା-କୃଷ୍ଣଙ୍କ ରାସ ମାଧ୍ୟମରେ ଜୀବ ଓ ପରମଙ୍କ ମହାର୍ଘ୍ୟ ମିଳନର ଅବତାରଣ ହୋଇଥିଲା ନୃତ୍ୟ ସ୍ତବକ। ପରେ ପ୍ରକୃତି ଓ ପୁରୁଷର ମଳିନ ଆଧାରିତ ସୃଷ୍ଟି ତତ୍ତ୍ବକୁ ନେଇ ଶିବ ଓଁ, ଶକ୍ତିସ୍ବରୂପ ଶିବ ଓ ଶକ୍ତିଙ୍କ ସମ୍ମିଳିତ ଚେତନାର ବିବିଧ ସ୍ବରୂପକୁ ବଖାଣିଥିଲେ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ। କଥକର ଅନ୍ତିମ ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ଥିଲା ଅନୁଭୂତି। ଯାହା ରାଜପରିବାରର ସୃଷ୍ଟି କଥକର ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ବିଭବକୁ ବ୍ୟକ୍ତ କରିଥିଲା।

ଆଜି ଶ୍ରାବଣର ପ୍ରଥମ ସୋମବାର: ଲିଙ୍ଗରାଜ ଓ ଲୋକନାଥଙ୍କ
ସାହିତ୍ୟିକ ରମାକାନ୍ତ ରଥ ପାଇଲେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅତିବଡ଼ି ପୁରସ୍କାର

ବିଶିଷ୍ଟ ସାହିତ୍ୟିକ ପଦ୍ମଭୂଷଣ ରମାକାନ୍ତ ରଥଙ୍କୁ ୨୦୧୮ ମସିହା ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସାରସ୍ବତ ସମ୍ମାନ ଅତିବଡ଼ି ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି। ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପକ୍ଷରୁ ଗୁରୁବାର ରବୀନ୍ଦ୍ର ମଣ୍ଡପଠାରେ ଆୟୋଜିତ ବର୍ଣ୍ଣାଢ଼୍ୟ ଉତ୍ସବରେ ସଂସ୍କୃତି ଓ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ବିଭାଗ ମନ୍ତ୍ରୀ ଅଶୋକ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା ରମାକାନ୍ତ ରଥଙ୍କୁ ଏହି ମର୍ଯ୍ୟାଦାଜନକ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ। ପୁରସ୍କାର ରାଶିସ୍ବରୂପ ରଥଙ୍କୁ ୧ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ସହ ମାନପତ୍ର ଏବଂ ଉପଢୌକନ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା। ତାଙ୍କ ସହ ୧୫ ଜଣ ସାରସ୍ୱତ ସାଧକ ଓ ସାଧିକାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧିତ କରାଯାଇଛି। ସେମାନେ ହେଲେ ମାନଗୋବିନ୍ଦ ମହାସୂପକାର, ସତ୍ୟନାରାୟଣ ରଥ, କୁମାର ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ, ସୀତାରାମ ବିର୍ତ୍ତିଆ, ପ୍ରତିମା ମିଶ୍ର, ବଂଶୀଧର ସାହୁ, ବିଜୟ ଚନ୍ଦ୍ର ଜେନା, ଶଙ୍କର୍ଷଣ ମଙ୍ଗରାଜ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଦାସ, କୁଞ୍ଜ ବିହାରୀ ପାଢ଼ୀ, ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ଦାଶ, ଡା. ସରୋଜିନୀ ଷଡଙ୍ଗୀ, ଗିରି ଦଣ୍ଡସେନା, ବ୍ରଜମୋହନ ମିଶ୍ର। ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧିତ ପ୍ରତିଭାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ୨୫ ହଜାର ଟଙ୍କା, ଉପଢ଼ୌକନ ଓ ମାନପତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା।

ପ୍ରଣବ ପଟ୍ଟନାୟକ ପାଇବେ ପ୍ରଥମ ସିକନ୍ଦର ଆଲାମ

ଦୀର୍ଘ ୫ ଦଶନ୍ଧିରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ସମୟ ଧରି ଓଡ଼ିଆ ସଙ୍ଗୀତ ସହ ଜଡ଼ିତ ଥିବା ବରିଷ୍ଠ କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ ତଥା ସଙ୍ଗୀତଜ୍ଞ ପ୍ରଣବ କିଶୋର ପଟ୍ଟନାୟକ ପାଇବେ ପ୍ରଥମ ସିକନ୍ଦର ଆଲାମ ମେମୋରିଆଲ ପୁରସ୍କାର। ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରଥମ ଥର ଲାଗି ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଥିବା ଏହି ସମ୍ମାନଜନକ ପୁରସ୍କାର ପାଇବାକୁ ପ୍ରଣବଙ୍କୁ ମନୋନୟନ କରାଯାଇଛି। ଓଡ଼ିଆ ସଙ୍ଗୀତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜୀବନବ୍ୟାପୀ ସାଧନା ତଥା ସଙ୍ଗୀତକୁ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ଲାଗି ଏହି ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ। ସଚିବାଳୟରେ ଏକ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧିତ କରିବେ ବୋଲି ଜଣାପଡ଼ିଛି। ପ୍ରାୟ ୨୦୦ରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଓଡ଼ିଆ ଫିଲ୍ମରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିବା ପ୍ରଣବ ଓଡ଼ିଆ ସିନେ ଜଗତର ସମସ୍ତ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦେଶକଙ୍କ ସହ କାମ କରିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଛନ୍ତି। ଓଡ଼ିଶୀରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଲୋକଗୀତ, ଭଜନ, ସେମି କ୍ଲାସିକାଲ୍‌, ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ, ପାରମ୍ପରିକ ଗୀତ ମଧ୍ୟ ଗାଇଛନ୍ତି ପ୍ରଣବ। ସଙ୍ଗୀତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ଜୀବନବ୍ୟାପୀ ସାଧନା ପାଇଁ ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜୟଦେବ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା।

ଦୋଳପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପାଇଁ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ନୀତିନିର୍ଘଣ୍ଟ


ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ପହଡ଼ ଖୋଲା ଦର୍ଶନ

ନୋବେଲ ଡିନର୍
ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ଭଳି ନୋବେଲ ଡିନରର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଅତି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ ପରେ ପ୍ରତି ବର୍ଷ ଡିସେମ୍ବର ୧୦ ତାରିଖରେ ଷ୍ଟକହୋମ୍ ସିଟିର ବ୍ଳୁ ହଲ୍‌ରେ ଏହି ରାତ୍ରିଭୋଜନର ଆୟୋଜନ କରାଯାଏ। ଏଥିରେ ସ୍ବିଡେନର ରାଜ ପରିବାର, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ, ପଦସ୍ଥ ସରକାରୀ ବ୍ୟକ୍ତି, ନୋବେଲ ବିଜେତା ଏବଂ ଅତିଥି ଉପସ୍ଥିତ ରହନ୍ତି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ନୋବେଲ ବିଜେତା ଏଠାକୁ ୧୬ ଜଣ ଅତିଥିଙ୍କୁ ସାଥିରେ ଆଣି ପାରିବେ। ଏହି ଭୋଜନର ସମୟ ସୀମା ୪ ଘଣ୍ଟା। ଏଥିରେ ନୋବେଲ ବିଜେତାମାନେ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବକ୍ତବ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି। ଚାରି ଦିନ ଆଗରୁ ୪୦ ଜଣ ରୋଷେୟା ୨୦୦ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଭୋଜନ ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ଲାଗିଯାଆନ୍ତି। ୬୦ଟି ଟେବୁଲରେ ଥିବା ୭୦୦୦ ଥାଳି, ୫୦୦୦ ଗ୍ଳାସ୍ ଏବଂ ୧୦,୦୦୦ ରୁପା ବାସନରେ ଖାଦ୍ୟ ପରଷା ଯାଏ। ଏହି ଡିନରର ମୂଲ୍ୟ ୪ କୋଟି ଟଙ୍କା। ୧୯୭୯ ମସିହାର ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ବିଜେତା ମଦର ଟେରେସାଙ୍କ ଅନୁରୋଧ କ୍ରମେ ସେହି ବର୍ଷ ଏହି ଭୋଜନ ବାତିଲ୍‌ କରାଯାଇ ସେହି ଅର୍ଥ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା।